ÇeÅŸitli sebeplerden dolayı meydana gelen ve deÄŸiÅŸik derecelerde olabilen zekayla ilgili hastalıklar. Zeka, öğrenme, öğrenilenden faydalanabilme, yeni durumlara uyabilme ve yeni çözüm yolları bulabilmek kabiliyetidir (Bkz. Zeka). Zeki insan, öğrendiÄŸini deÄŸerlendiren ve yeni durumlara yeni çözümler getirebilen kiÅŸidir. Zeka geriliÄŸi, geliÅŸim dönemlerinden kaynaklanan ve ahenkli davranışlardaki bozulmayla birlikte olan, genel zihni fonksiyonlarda normalin altında olma halidir. Sebebi ne olursa olsun, zeka geriliÄŸi gösteren çocukta en belirgin özellik, konuÅŸmanın baÅŸlamamış olması veya çok yavaÅŸ geliÅŸmesidir. Beden geliÅŸmesi de yavaÅŸtır. Başı dik tutma, emekleme, yüzme, oturma, koÅŸma genellikle geç baÅŸlar. Zeka geriliÄŸi oranının, toplam nüfûsun % 2-3’ü kadar olduÄŸu kabul edilmektedir. Zeka gerilikleri ÅŸu ÅŸekilde tasnif edilebilir: 1. Derin zeka geriliÄŸi: 0-5 yaÅŸ arası çocuklar, tam bağımlı çocuklardır. Genellikle kurum ve hastanelerde devamlı bakım ve gözetim altında tutulurlar, pek uzun yaÅŸamadıkları ileri sürülmektedir. 6-20 yaÅŸ arasındakiler tek tek kelimelerle sınırlı olarak ihtiyaçlarını anlatabilirler, tuvalet eÄŸitimi ve yeme gibi konularda çok az da olsa eÄŸitilebilirler. 21 yaÅŸ üstündekilerde ise bazı hareket ve konuÅŸma, ses kabiliyetlerinde ilerleme olabilir. Tuvalet ve yeme alışkanlıklarını sürdürebilirler, özel bakımı gerektirirler. 2. Ağır zeka geriliÄŸi, 3. Orta derecede zeka geriliÄŸi, 4. Hafif derecede zeka geriliÄŸi, 5. Sınırda ve donuk zekalı normal çocuklar: Ağır öğrenen çocuklar olarak bilinirler. Bunlar için özel eÄŸitim uygulanmamakta, ilkokul eÄŸitimini 1-2 sene geriden takip etmektedirler. Bunlar geri zekalı düzeyde deÄŸillerdir, ama yaşıtlarından çok daha geç ve güç öğrenirler. Çabuk kavrayamaz ve öğrendiklerini çabuk unuturlar. Zeka testleriyle çocukların zeka yaÅŸları tespit edilebilmektedir. Åžayet yedi yaşındaki bir çocuk kendi yaşı için hazırlanmış testleri baÅŸarırsa, zekası yaşına uygundur denir. Åžayet on iki yaÅŸ için hazırlanmış testi de baÅŸarırsa zekası yaşına göre çok üstündür denir. Zeka geriliklerinin sebepleri: 1. DoÄŸum öncesi faktörler: İrsiyet, alkolizm, toksikomani, aşırı yaÅŸlı ana-baba vb. 2. Lipid metabolizmasına baÄŸlı bozukluklar. 3. Karbon hidrat metabolizmasına baÄŸlı bozukluklar. 4. Hormonal bozuklukları: Normal tiroid bezinin az çalışması. 5. Kromozom bozuklukları: Down sendromu (Mongolizm). 6. Gebelik sırasında annenin geçirmiÅŸ olduÄŸu enfeksiyon hastalıkları: Frengi, kızamıkçık, çiçek, su çiçeÄŸi, toksoplasmosis, kabakulak, kızamık, mikrobik sarılık, grip, boÄŸmaca, sıtma, kızıl vb. 7. Gebelik zehirlenmesi, kontrol altına alınmayan annenin ÅŸeker hastalığı, yetersiz beslenme, kontrolsuz ilaç kullanma, sigara, alkol ve benzeri alışkanlıklar. 8. DoÄŸum esnasında meydana gelen travmalar, bebeÄŸin oksijensiz kalması, kan uyuÅŸmazlığı sonucu meydana gelen öldürücü sarılık (Kernicterus) zeka geriliklerine yol açabilmektedir. 9. Çocuklarda meydana gelen menenjitler, beyin iltihapları, travmalar, çocuk beyin felci, sara nöbetleri ve zehirlenmeler de zeka geriliklerine yol açabilmektedir. 10. Sosyal ve moral sebeplerden zeka geriliÄŸi olabilmektedir: Toplumun sosyal ÅŸartları, ailenin yapısı ve görgüsü, maddi imkansızlıklar, eÄŸitimsizlik, beslenme bozuklukları, harp, esaret gibi ağır ÅŸartlar vb. TeÅŸhis: Bebeklik çağında teÅŸhis koymak zor olup, itina isteyen bir iÅŸtir. Anne ve babadan çok iyi bir hikaye alınmalı ve şüpheli kalan her ÅŸey sorulmalıdır. ÇocuÄŸun dikkatli bir gözlemi ve muayenesi, zeka geriliÄŸi teÅŸhisini koyma kadar, sebepleri konusunda da aydınlatıcı olmaktadır. Nörolojik belirtilerin görülüş sıklığı ve ciddiyeti, zeka geriliÄŸi konusunda oldukça mühim ipuçları vermektedir. İdrar, kan ve kromozom tetkikleri de teÅŸhiste oldukça faydalı olabilmektedir. İşitme ve konuÅŸmanın deÄŸerlendirilmesi, psikiyatrik ve psikolojik muayene ile çocuÄŸun zeka yaşının tespiti, teÅŸhisinin diÄŸer unsurlarını teÅŸkil etmektedir. Çok deÄŸiÅŸik durumlar zeka geriliÄŸini taklit edebilir. Özellikle körlük ve sağırlık, yanlışlıkla zeka geriliÄŸi ÅŸeklinde deÄŸerlendirilir. KonuÅŸma bozuklukları ve çocuk beyin felci, çocuklar normal olduÄŸu halde, sıklıkla zeka gerisi intibaını verebilmektedir. Bunun için teÅŸhis konurken çok dikkatli olunmalıdır. Zeka geriliklerini önleme: Bunun için en önemli husus, zeka geriliÄŸine yolaçan faktörlerin giderilmesidir. Bunu saÄŸlamanın en etkili yolu da toplumun eÄŸitimidir. Ayrıca, kan uyuÅŸmazlıklarının önceden tespiti gibi konularda genetik, danışma da önemli bir yer tutar. Hastalıkların erken teÅŸhisi ve uygun tedavi metodlarıyla, hasar yapmadan kontrol altına alınabilmesi de oldukça mühimdir. Mesela troid bezinin yeterli çalışmama hali erkenden tespit edilip tedavi cihetine gidilince, çocukta meydana gelecek olan zeka geriliÄŸi önlenmektedir. Tedavi: Tedavide gaye; zeka geriliÄŸi gösteren çocukların kapasitelerini, ulaÅŸabilecekleri en üst seviyeye çıkartmak, kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek hale getirmek, ailelerine ve topluma yük olmaktan kurtarmak ve nispeten mutlu bireyler haline getirmektir. Tedavi, hastalığın cinsine göre deÄŸiÅŸmekle beraber temelde davranış ÅŸekillendirilmesi, ana-babadan faydalanma, bakım ve kısımlardan faydalanma, fiziki rehabilitasyon ve birtakım özel eÄŸitimleri ihtiva etmektedir.
Zeka gerilikleri korunma yöntemleri, Zeka gerilikleri nedenleri, Zeka gerilikleri tehşis, Zeka gerilikleri korunma yolları, Zeka gerilikleri başlangıcı, Zeka gerilikleri nedir, Zeka gerilikleri ilaçları, Zeka gerilikleri hapları, Zeka gerilikleri tedavisi, Zeka gerilikleri hastalığı, hakkında konulu uzmana başvurunuz.
Ekim 12th, 2009 by admin in z | Yorum Yok